دایه بازار
تاثیر-شوع-کرونا-بر-شخصیت-آینده-کودکان
با ورود کرونا به کشور ذهنیت، رفتار و سبک زندگی عموم مردم متحول شده است. همه جا صحبت از این بیماری است. خیلی اوقات ما بدون توجه به درک و برداشتی که کودکان از این شرایط دارند مقابل آنان اخبار میبینیم، راجع به ابتلا یا حتی مرگ افراد صحبت میکنیم، وسایل و دستهایمان را ضدعفونی می کنیم و چه بسا ترس و نگرانی مان را ابراز می کنیم. کودکان با توجه به متغیرهای متعددی چون نحوه رفتار والدین، میزان درگیر شدن با موضوع، ویژگی های شخصیتیی و .... به شیوه های مختلفی در برابر این آسیب واکنش نشان می دهند و حتی ممکن است دچار مشکلات جدی ای چون لکنت، شب ادراری و امثال آن شوند. این مشکلات هرچند جدی و مهم اما موقتی هستند، به درمان جواب می دهند و در بسیاری موارد با برطرف شدن بحران خود به خود از بین می روند. اما در وجود هر انسانی طرحواره هایی وجود دارند که ساختاری بسیار عمیق و تثبیت شده دارند. به شکل غیر ارادی و ناخودآگاه عمل می کنند و نسبت به تغییر و درمان بسیار سرسخت و مقاوم اند. این طرحواره ها به مرور و در کودکی شکل می گیرند و نحوه عمل و نوع شخصیت انسان در بزرگسالی را تعیین می کنند. حال ببینیم کرونا بر این طرحواره ها چه اثریی می گذارد.
دیدگاه روانشناسی
بسیاری از رفتارها و نگرش های ما ریشه در کودکی ما دارند. شرایط محیطی، خانوادگی، نوع تعامل والدین با ما و نیز خلق و خوهای ذاتی خودمان سبب شکلگیری طرحوارهها میشوند
طرحواره ها همانطور که جفری یانگ برمیشمرد موارد مشخصی هستند که که در شرایط مشخصی ایجاد شده و تبعات قابل پیشبینی نیز به همراه دارند. مثلا اگر کودکی در سنین پایین والدینش را از دست داده باشد یا از آنها به هر نحوی جدا شده باشد و نیاز به دلبستگی، امنیت و محبت در او بی پاسخ مانده باشد، طرحواره رهاشدگی در او شکل میگیرد. او در آینده به سه شکل ممکن است رفتار کند. تسلیم، اجتناب و جبران افراطی. در حالت اول فرد دلبسته کسانی میشود که در دسترس نیستند و همان حس رهاشدگی گذشته را استمرار میبخشد. در حالت دوم فرد از ترس رها شدن وارد تعامل و ارتباط صمیمی با دیگران نمیشود و در حالت سوم کنترل شدیدی بر طرف مقابل مثلا همسرش دارد تا مبادا او را از دست بدهد.
دیدگاه جامعه شناسی
علاوه بر نظریه جفری یانگ در روانشناسی ، اینگلهارت هم در جامعه شناسی به نحوه شکل گیری ارزشها برای افراد میپردازد. او نیز بر شرایط زندگی در دوره کودکی تاکید دارد. مثلا اگر دوران کودکی فردی در زمان قحطی قند و شکر بوده است در بزرگسالی به شکل ناخودآگاه تمایل به ذخیره کردن قند و شکر دارد و از کمبود آن در منزل احساس نگرانی میکند.
همین مسئله در مورد شیوع کرونا نیز صادق است. با توجه به هم صدایی و همهجایی بودن صحبت راجع به کرونا و تغییر گسترده و طولانی سبک زندگی مثل تعطیلی مهدها و مدارس و رفت و آمدها امکان مقاومت ذهنی در برابر نگرانی ناشی از کرونا وجود ندارد.
برای کودکانی که بیشتر در معرض اخبار منفی، اضطراب اطرافیان، مراقبت افراطی والدین و مشاهده علایم بیماری یا افراد بیمار باشند احتمال شکل گیری طرحواره منفینگری و آسیبپذیری بیشتر خواهد بود.
طرحواره آسیب پذیری
افرادی که طرحواره آسیب پذیری دارند همیشه نگران اتفاقات بد هستند. ممکن است از هر گونه موقعیت ناشناخته فرار کنند و ممکن است به طور افراط گونهای بخواهند خود را شجاع نشان دهند و رفتارهای خطرناکی داشته باشند.وسواس، اضطراب، اعتماد بهنفس پایین، احساس ناکارآمدی و ... میتواند از جلوههای بروز این طرحواره باشد.
طرحواره منفی گرایی
افرادی که طرحواره منفیگرایی/ بدبینی دارند، به جنبههای منفی زندگی (مثل درد، مرگ، فقدان، ناامیدی، تعارض و خیانت) خیلی توجه میکنند. در حالی که جنبههای مثبت را کم ارزش جلوه میدهند. این بیماران در حین فعال شدن این طرحواره، معمولاً دست به پیشبینیهای افراطی میزنند. مثلاً پیشبینی میکنند همیشه کارهای شغلی، اقتصادی و بین فردی به طرز اسفناکی اشتباه از آب درمیآیند. این بیماران از اشتباه کردن خیلی میترسند.
این نوع طرز تفکر به نوبه خود منجر به گرفتاریهای مالی، فقدان، احساس سرافکندگی یا در مخمصه افتادن میشود. از آن جائی که چنین بیمارانی، نتایج منفی احتمالی را اغراقآمیز جلوه میدهند. اغلب ویژگیهایی مثل نگرانی، تشویش، گوش به زنگی، غر زدن و بلاتکلیفی دارند. این افراد عادت دارند از کوچکترین حوادث بزرگترین فاجعهها را بسازند.
این افراد در روابط عاطفی، دوستی و کاری به صورت زیر هستند:
هر اتفاق مثبتی را نادیده میگیرند و تلاش میکنند جنبههای مثبت را بیارزش نشان دهند. ویژگیهای خوب طرف را نمیبیند و در هر چیزی به دنبال یک نکتهی منفی است (تسلیم).
امیدی به بهبود اوضاع ندارند و فکر میکنند هرگز مشکلات به پایان نمیرسد (فرار)
بعضی از این افراد ممکن است بعد از مدتی برعکس شوند و مثبت نگر خیالی شوند و از واقعیتها دور شوند (جبران افراطی).
راه حل چیست؟
- تا حد امکان مقابل کودکان راجع به کرونا و ابتلا یا مرگ فلان فرد صحبت نکنید.
- در حضور آنان اخبار کرونا را دنبال نکنید.
- تصاویر بیماران یا پزشکانی که لباس مخصوص دارند را به کودک نشان ندهید.
- به جای منع کودک از دست زدن به اشیا و اماکن آلوده، زمینه تماس را از بین ببرید (بیرون نروید)
- اگر نگران و مضطرب هستید اجازه ندهید کودکتان متوجه این حالت شما شود.
- کودکان را تشویق کنید تا راجع به نگرانیهایشان صحبت کنند.
- ترسشان را نادیده نگیرید. یعنی نگویید دلیلی برای ترسیدن وجود ندارد بلکه نشان دهید با بهداشت و تغذیه مناسب میتوان در امان بود.
- توصیه های بهداشتی را با طنز و بازی همراه کنید.
- بیشتر برایشان وقت بگذارید. ارتباط کلامی و پوستی (گرفتن دست یا نوازش صورتش) با کودک را افزاش دهید.
- فعالتهای مهد یا مدرسه را ادامه دهید تا شرایط عادیتر جلوه کنید.
- فعالیتهای جمعی خانوادگی را بیشتر کنید.
- از رنگها و موسیقیها شاد و آرامش بخش در منزل استفاده کنید.
- بازی با ماسه، خمیر، آب، اسلایم و سباببازیها نرم سلیکونی در کاهش استرس و تنشهای درونی مفید است. این مواد را در اختیار کودک قرار دهید.
- تا جایی که میتوانید سرشان را گرم کنید.
دکتر امین
خرید سیسمونی نوزاد با ارزان ترین قیمت ها
نظر خود را بنویسید